საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო

ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი სავაჭრო სივრცის შესახებ შეთანხმების (DCFTA) მე-4 თავის - „სანიტარიული და ფიტოსანიტარიული ზომების“ ფარგლებში, სურსათის უვნებლობის სფეროში 2026 წლისათვის აღებული ვალდებულებების შესრულების მიზნით, წარმოგიდგენთ საქართველოს მთავრობის დადგენილების პროექტს -„ტექნიკური რეგლამენტი - სურსათთან შეხებისთვის განკუთვნილი რეციკლირებული პლასტმასის მასალებისა და ნაკეთობების შესახებ“, რომელიც მომზადებულია COMMISSION REGULATION (EU) 2022/1616 of 15 September 2022 on recycled plastic materials and articles intended to come into contact with foods, and repealing Regulation (EC) No 282/2008 -ის L 351 1 24.2.2025-ის კონსოლიდირებული ვერსიის მოთხოვნების შესაბამისად და განმარტებით ბარათს.


ტექნიკური რეგლამენტის ძირითადი მიზანია, ერთი მხრივ, ხელი შეუწყოს პლასტმასის გადამუშავებას, ხოლო მეორე მხრივ უზრუნველყოს, რომ რეციკლირებული პლასტმასის გამოყენებამ არ შექმნას საფრთხე ადამიანის ჯანმრთელობისთვის და უზრუნველყოს სურსათთან შეხებაში მყოფი მასალების უვნებლობის მოთხოვნები.


რეგლამენტის პროექტით განსაზღვრულია მოთხოვნები იმ პლასტმასის მასალებისა და ნაკეთობებისთვის, რომლებიც დამზადებულია ნარჩენებიდან მიღებული პლასტმასისგან, შეიცავს რეციკლირებულ პლასტმასს და განკუთვნილია სურსათთან შეხებისათვის ან გონივრულად მოსალოდნელია, რომ სურსათთან შევა შეხებაში. ადგენს მოთხოვნებს რეციკლირებული პლასტმასის ბაზარზე განთავსების მიმართ, რეციკლირების ტექნოლოგიებსა და პროცესებს, ადგენს წესებს, თუ როგორ უნდა მოხდეს ნარჩენი პლასტმასის გადამუშავება. რეგლამენტი არ ეხება მხოლოდ საბოლოო პროდუქტის მწარმოებელს, ის არეგულირებს ასევე ნარჩენი პლასტმასის შეგროვებას, დახარისხებას, რეციკლირებას, დეკონტამინაციას, რეციკლირებული პლასტმასის წარმოებას და საბოლოო საკვებთან კონტაქტის მასალის წარმოებას.


პროექტი ადგენს პირობებს, როდესაც რეციკლირებული პლასტმასი შეიძლება გამოყენებული იქნეს სურსათთან შეხებაში მყოფი მასალებსა და ნაკეთობებში. ამ ასთან ადეგნს, რომ შესაბამისმა რეციკლირების ტექნოლოგიამ/პროცესმა უნდა უზრუნველყოს, რომ რეციკლირებული პლასტმასი იყოს მიკრობიოლოგიურად უსაფრთხო; არ იწვევდეს ისეთი ნივთიერებების სურსათში გადასვლას, რომელმაც შეიძლება ადამიანის ჯანმრთელობას საფრთხე შეუქმნას; არ შეცვალოს სურსათის შემადგენლობა და ხარისხობრივი მაჩვენებლები, ასევე საბოლოო პროდუქტის წარდგენამ, ეტიკეტირებამ და რეკლამამ მომხმარებელი შეცდომაში არ შეიყვანოს.


პროექტის თანახმად, იქმნება რეციკლირების ტექნოლოგიების სისტემა, რომლის თანახმადაც განსაზღვრულია სხვადასხვა ტექნოლოგიები, რომლეთა კატეგორიზაციას საფუძვლად უდევს ნარჩენი პლასტმასის ტიპი, ნარჩენის წარმომავლობა, შეგროვების სისტემა, დაბინძურების რისკები, საბოლოო რეციკლირებული პლასტმასის დანიშნულება. შესაბამისი ტექნოლოგიები განსაზღვრულია პროექტის დანართი N1-ში.

რეგულაცია ასევე ადგენს შემთხვევებს, როდესაც საჭიროა რეციკლირების პროცესის ინდივიდუალური ავტორიზაცია. ამ დროს დადგენილი უნდა იქნეს გამოყენებული ნედლეული, მისი წარმომავლობა, მისი შეგროვება, დახარისხება, უნდა შეფასდეს დაბინძურების რისკები, თუ რომელი რეციკლირების პროცესი იქნა გამოყენებული, როგორ ხდება დეკონტამინაცია, რა საბოლოო გამოყენება აქვს რეციკლირებულ პლასტმასს, აკმაყოფილებს თუ არა რეციკლირების პროცესი ტექნიკური რეგლამენტით განსაზღვრულ მოთხოვნებს.


პროექტი ადგენს ასევე გამოყენებული ნედლეულის მიმართ მოთხოვნებს, რა დროსაც გათვალისწინებული უნდა იქნეს ნარჩენის წარმომავლობა, შეგროვების სისტემა, ნარჩენების ტიპი, მოსალოდნელ დაბინძურება, მასალის გამოყენების ისტორია და სურსათთან შეხებისათვის შემდგომი გამოყენების შესაძლებლობა. განსაზღვრულია ასევე ისეთი დეკონტამინაციის პროცესის უზრუნველყოფა, რომელიც ამცირებს ამ ნივთიერებების არსებობას ისეთ დონემდე, რომ საბოლოო რეციკლირებული პლასტმასი სურსათთან შეხებისათვის უვნებელო იყოს.


პრექტი განსაზღვრავს შესაბამისობის დეკლარაციის სისტემას, რომლის მიხედვითაც შესაბამისმა ბიზნესოპერატორმა უნდა შეძლოს დაადასტუროს, რომ მის მიერ წარმოებული/მიწოდებული რეციკლირებული პლასტმასის მასალა აკმაყოფილებს შესაბამის მოთხოვნებს. პროექტი არეგულირებს ასევე მომხმარებლისათვის ინფორმაციის მიწოდების საკითხს, რომლის თანახმად, არ შეიძლება პროდუქტის შესახებ ისეთი ინფორმაციის მიწოდება, რომელიც მომხმარებელს მცდარ წარმოდგენას შეუქმნის მის უვნებლობაზე, შემადგენლობაზე ან გამოყენების შესაძლებლობაზე.


პროექტი ადგენს ასევე კონკრეტული რეციკლირებული პლასტმასის გამოყენების პირობებს და განსხვავებულ მოთხოვნებს იმის მიხედვით, თუ რომელი კატეგორიის სურსათისთვის არის განკუთვნილი რეციკლირებული პლასტმასი პროექტით განსაზღვრული მოთხოვნები ვრცელდება ნარჩენი პლასტმასის შემგროვებლებზე, პლასტმასის დამხარისხებელ საწარმოებზე, რეციკლირების საწარმოებზე, რეციკლირებული პლასტმასის ბიზნესოპერატორებზე, პლასტმასის შეფუთვის მწარმოებლებზე, სურსათთნ შეხებაში მყოფი პლასტმასის მასალების მწარმოებლებზე, იმპორტიორებზე, დისტრიბუტორებზე, ბიზნესოპერატორებზე რომლებიც იყენებენ რეციკლირებულ პლასტმასს სურსათის შეფუთვაში.


პროექტის დანართებით განსაზღვრულია სათანადო რეციკლირების ტექნოლოგიების ნუსხა (დანართი N1), შესაბამისობის მონიტორინგის შემაჯამებელი ფორმა (დანართი N2) და შესაბამისობის დეკლარაციის ფორმები (დანართი N3).