საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო საქართველოს გარემოს დაცვისა და სოფლის მეურნეობის სამინისტრო

ევროკავშირთან ასოცირების ხელშეკრულების - ღრმა და ყოვლისმომცველი თავისუფალი სავაჭრო სივრცის შესახებ შეთანხმების (DCFTA) მე-4 თავის - „სანიტარიული და ფიტოსანიტარიული ზომების“ ფარგლებში, სურსათის უვნებლობის სფეროში 2026 წლისათვის აღებული ვალდებულებების შესრულების მიზნით, წარმოგიდგენთ საქართველოს მთავრობის დადგენილების პროექტს - „ტექნიკური რეგლამენტი - მაიონებელი (მაიონიზებელი) გამოსხივებით დამუშავებული სურსათისა და სურსათის ინგრედიენტების შესახებ“. პროექტი შემუშავებულია DIRECTIVE 1999/2/EC OF THE EUROPEAN PARLIAMENT AND OF THE COUNCIL of 22 February 1999 on the approximation of the laws of the Member States concerning foods and food ingredients treated with ionising radiation და DIRECTIVE 1999/3/EC OF THE EUROPEAN PARLIAMENT AND OF THE COUNCIL of 22 February 1999 on the establishment of a Community list of foods and food ingredients treated with ionising radiation - ის მოთხოვნების შესაბამისად.

პროექტი მიზნად ისახავს ადამიანის სიცოცხლისა და ჯანმრთელობის, მომხმარებელთა ინტერესების დაცვას მაიონებელი (მაიონიზებელი) გამოსხივებით დამუშავებული სურსათისა და სურსათის ინგრედიენტებთან მიმართებაში, შიდა ბაზრის ეფექტიან ფუნქციონირებას და საჭიროების შემთხვევაში, გარემოს დაცვას და ადგენს მაიონებელი (მაიონიზებელი) გამოსხივებით დამუშავებული სურსათისა და სურსათის ინგრედიენტების წარმოების, გადამუშავების, დისტრიბუციისა და იმპორტის პირობებს. პროექტში მოცემულია ტერმინთა განმარტებები, ზოგადი მოთხოვნები ავტორიზაციისათვის და სურსათის მაიონებელი (მაიონიზებელი) გამოსხივებით დამუშავების ავტორიზაციისათვის შესასრულებელი პირობები, ასევე ის წყაროები, რომელიც დაშვებულია მაიონიზებელი (მაიონებელი) გამოსხივებისათვის.

პროექტი განსაზღვრავს ზოგად მოთხოვნებს დასხივებისადმი, რომლის თანახმად, დასხივება შეიძლება განხორციელდეს ნაწილობრივი, ეტაპობრივი დასხივებით, მაგრამ ამ შემთხვევაში საბოლოო დასხივების ჯამი არ უნდა აღემატებოდეს დასაშვებ მაქსიმალურ დოზას. გარდა ამისა, დაუშვებელია სურსათის რადიაციული დამუშავების გამოყენება იმ ქიმიურ დამუშავებასთან ერთად, რომელსაც იგივე მიზანი აქვს (მაგ. მიკრობების განადგურება, შენახვის ვადის გახანგრძლივება). განსაზღვრულია ასევე სხივური დამუშავებისთვის დაშვებული სურსათი და დასხივების დასაშვები მაქსიმალური დოზები. პროექტით დგინდება დამატებითი მოთხოვნები მაიონებელი (მაიონიზებელი) გამოსხივებით დამუშავებული სურსათისა და სურსათის ინგრედიენტების ეტიკეტირებისადმი და ამ სურსათის რეალიზაციის პირობები. ასევე განსაზღვრულია ბიზნესოპერატორის ვალდებულებები და იმპორტის პირობები.

პროექტში მოცემულია სამი დანართი. დანართი N1 ადგენს სურსათის მაიონებელი (მაიონიზებელი) გამოსხივებით დამუშავების ავტორიზაციის პირობებს, დანართი N2 - მაიონიზებელი (მაიონებელი) გამოსხივების წყაროებს, დანართი N3 - დოზის გამოანგარიშებას, რომელიც მოიცავს დოზიმეტრიასა და პროცედურებს, დანართი N4, რომლითაც განსაზღვრულია სხივური დამუშავებისთვის დაშვებული სურსათი და დასხივების დასაშვები მაქსიმალური დოზები და არეგულირებს სურსათის კატეგორიას [(მშრალი (გამომშრალი) არომატული მცენარეები და ბოსტნეულის სუნელ-სანელებლები)] და მაქსიმალური საერთო საშუალო შთანთქმული გამოსხივების დოზას (კილოგრეი), რომელიც უნდა შეადგენდეს 10 კოლოგრეის.